///
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`model` anahtarı OpenAPI'nin bir parçası değildir.
///
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`responses` parametrenizde açıkça farklı bir media type belirtmediğiniz sürece FastAPI, response'un ana response class'ı ile aynı media type'a sahip olduğunu varsayar (varsayılan `application/json`).
Bu davranış 0.118.0'da geri alındı ve `yield` sonrasındaki çıkış kodunun, response gönderildikten sonra çalıştırılması sağlandı.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Aşağıda göreceğiniz gibi, bu davranış 0.106.0 sürümünden önceki davranışa oldukça benzer; ancak köşe durumlar için çeşitli iyileştirmeler ve bug fix'ler içerir.
{* ../../docs_src/custom_response/tutorial002_py310.py hl[2,7] *}
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`response_class` parametresi, response’un "media type"’ını tanımlamak için de kullanılır.
///
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Elbette gerçek `Content-Type` header’ı, status code vb. değerler, döndürdüğünüz `Response` objesinden gelir.
Bu, Pydantic model'lerinde olduğu gibi çalışır. Aslında arka planda da aynı şekilde, Pydantic kullanılarak yapılır.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Dataclass'ların, Pydantic model'lerinin yapabildiği her şeyi yapamadığını unutmayın.
Burada `shutdown` event handler fonksiyonu, `log.txt` dosyasına `"Application shutdown"` satırını yazar.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`open()` fonksiyonunda `mode="a"` "append" anlamına gelir; yani satır, önceki içeriği silmeden dosyada ne varsa onun sonuna eklenir.
Altta, ASGI teknik spesifikasyonunda bu, [Lifespan Protokolü](https://asgi.readthedocs.io/en/latest/specs/lifespan.html)’nün bir parçasıdır ve `startup` ile `shutdown` adında event’ler tanımlar.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Starlette `lifespan` handler’ları hakkında daha fazlasını [Starlette Lifespan dokümanları](https://www.starlette.dev/lifespan/) içinde okuyabilirsiniz.
Örneğin şunları deneyebilirsiniz:
* [Stainless](https://www.stainless.com/?utm_source=fastapi&utm_medium=referral)
-* [liblab](https://developers.liblab.com/tutorials/sdk-for-fastapi?utm_source=fastapi)
Bu çözümlerin bazıları açık kaynak olabilir veya ücretsiz katman sunabilir; yani finansal bir taahhüt olmadan deneyebilirsiniz. Başka ticari SDK üreteçleri de vardır ve internette bulunabilir. 🤓
/// tip | İpucu
-`callback=` içine router'ın kendisini (`invoices_callback_router`) değil, `invoices_callback_router.routes` şeklinde `.routes` attribute'unu verdiğinize dikkat edin.
+`callback=` içine router'ın kendisini (`invoices_callback_router`) değil, `invoices_callback_router.routes` şeklinde `.routes` attribute'unu verdiğinize dikkat edin. FastAPI bu route'ları callback OpenAPI dokümantasyonunu üretmek için kullanacaktır.
///
Bu, kullanıcılarınızın **webhook** request'lerinizi alacak şekilde **API'lerini implement etmesini** çok daha kolaylaştırabilir; hatta kendi API kodlarının bir kısmını otomatik üretebilirler.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Webhook'lar OpenAPI 3.1.0 ve üzeri sürümlerde mevcuttur; FastAPI `0.99.0` ve üzeri tarafından desteklenir.
Tanımladığınız webhook'lar **OpenAPI** şemasında ve otomatik **docs UI**'da yer alır.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`app.webhooks` nesnesi aslında sadece bir `APIRouter`'dır; uygulamanızı birden fazla dosya ile yapılandırırken kullanacağınız türün aynısıdır.
### operationId olarak *path operation function* adını kullanma { #using-the-path-operation-function-name-as-the-operationid }
-API’lerinizin function adlarını `operationId` olarak kullanmak istiyorsanız, hepsini dolaşıp her *path operation*’ın `operation_id` değerini `APIRoute.name` ile override edebilirsiniz.
+API’lerinizin function adlarını `operationId` olarak kullanmak istiyorsanız, `FastAPI`'ye özel bir `generate_unique_id_function` geçebilirsiniz.
-Bunu, tüm *path operation*’ları ekledikten sonra yapmalısınız.
+Bu function her bir `APIRoute`'u alır ve ilgili *path operation* için kullanılacak `operationId`'yi döndürür.
-{* ../../docs_src/path_operation_advanced_configuration/tutorial002_py310.py hl[2, 12:21, 24] *}
-
-/// tip | İpucu
-
-`app.openapi()` fonksiyonunu manuel olarak çağırıyorsanız, bunu yapmadan önce `operationId`’leri güncellemelisiniz.
-
-///
+{* ../../docs_src/path_operation_advanced_configuration/tutorial002_py310.py hl[2,5:6,9] *}
/// warning | Uyarı
Aslında herhangi bir `Response` veya onun herhangi bir alt sınıfını döndürebilirsiniz.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`JSONResponse` zaten `Response`'un bir alt sınıfıdır.
* `instagram_basic` Facebook / Instagram tarafından kullanılır.
* `https://www.googleapis.com/auth/drive` Google tarafından kullanılır.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
OAuth2'de "scope", gereken belirli bir izni bildiren bir string'den ibarettir.
{* ../../docs_src/security/tutorial005_an_py310.py hl[5,141,172] *}
-/// info | Teknik Detaylar
+/// note | Teknik Detaylar
`Security` aslında `Depends`'in bir alt sınıfıdır ve sadece birazdan göreceğimiz bir ek parametreye sahiptir.
Ancak saf ikili (binary) veri ya da string akıtmak istiyorsanız, bunu şöyle yapabilirsiniz.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
FastAPI 0.134.0 ile eklendi.
Ve birçok durumda, diskte ya da ağda okundukları için, okumak engelleyici (event loop'u bloke edebilen) bir işlem olabilir.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Yukarıdaki örnek aslında bir istisna; çünkü `io.BytesIO` nesnesi zaten bellekte, dolayısıyla onu okumak hiçbir şeyi bloke etmez.
Bu ayarla, Content-Type header’ı olmayan request’lerin body’si JSON olarak parse edilir. Bu, FastAPI’nin eski sürümlerindeki davranışla aynıdır.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Bu davranış ve yapılandırma FastAPI 0.132.0’da eklendi.
{* ../../docs_src/websockets_/tutorial002_an_py310.py hl[68:69,82] *}
-/// info
+/// note
Bu bir WebSocket olduğu için `HTTPException` raise etmek pek anlamlı değildir; bunun yerine `WebSocketException` raise ederiz.
## `WSGIMiddleware` Kullanımı { #using-wsgimiddleware }
-/// info
+/// note | Not
Bunun için `a2wsgi` kurulmalıdır; örneğin `pip install a2wsgi` ile.
{* ../../docs_src/wsgi/tutorial001_py310.py hl[1,3,23] *}
-/// note
+/// note | Not
Önceden, `fastapi.middleware.wsgi` içindeki `WSGIMiddleware`'ın kullanılması öneriliyordu, ancak artık kullanımdan kaldırıldı.
</div>
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Paket bağımlılıklarını tanımlamak ve yüklemek için başka formatlar ve araçlar da vardır.
**Birden fazla container**'ınız varsa ve muhtemelen her biri **tek process** çalıştırıyorsa (ör. bir **Kubernetes** cluster'ında), replication yapılan worker container'lar çalışmadan **önce**, **başlatmadan önceki adımlar**ın işini yapan **ayrı bir container** kullanmak isteyebilirsiniz (tek container, tek process).
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Kubernetes kullanıyorsanız, bu muhtemelen bir [Init Container](https://kubernetes.io/docs/concepts/workloads/pods/init-containers/) olur.
# FastAPI Cloud { #fastapi-cloud }
-FastAPI uygulamanızı [FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com)'a **tek bir komutla** deploy edebilirsiniz. Henüz yapmadıysanız gidip bekleme listesine katılın. 🚀
-
-## Giriş Yapma { #login }
-
-Önceden bir **FastAPI Cloud** hesabınız olduğundan emin olun (sizi bekleme listesinden davet ettik 😉).
-
-Ardından giriş yapın:
-
-<div class="termy">
-
-```console
-$ fastapi login
-
-You are logged in to FastAPI Cloud 🚀
-```
-
-</div>
-
-## Deploy { #deploy }
-
-Şimdi uygulamanızı **tek bir komutla** deploy edin:
+FastAPI uygulamanızı [FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com)'a yalnızca **tek bir komutla** deploy edebilirsiniz. 🚀
<div class="termy">
</div>
+CLI, FastAPI uygulamanızı otomatik olarak algılar ve buluta deploy eder. Giriş yapmadıysanız, kimlik doğrulamasını tamamlamak için tarayıcınız açılır.
+
Hepsi bu! Artık uygulamanıza o URL üzerinden erişebilirsiniz. ✨
## FastAPI Cloud Hakkında { #about-fastapi-cloud }
**[FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com)**, **FastAPI**'nin arkasındaki aynı yazar ve ekip tarafından geliştirilmiştir.
-Bir API'yi minimum eforla **geliştirme**, **deploy etme** ve **erişilebilir kılma** sürecini sadeleştirir.
+Bir API'yi minimum eforla **geliştirme**, **deploy etme** ve **erişim** süreçlerini sadeleştirir.
FastAPI ile uygulama geliştirirken elde ettiğiniz aynı **developer experience**'ı, onları buluta **deploy etmeye** de taşır. 🎉
Ayrıca bir uygulamayı deploy ederken ihtiyaç duyacağınız pek çok şeyi de sizin için halleder; örneğin:
* HTTPS
-* Replication (çoğaltma), request'lere göre autoscaling ile
+* Replication, request'lere göre autoscaling ile
* vb.
FastAPI Cloud, *FastAPI and friends* açık kaynak projelerinin birincil sponsoru ve finansman sağlayıcısıdır. ✨
## Kendi server'ınıza deploy etme { #deploy-your-own-server }
-Bu **Deployment** kılavuzunun ilerleyen bölümlerinde tüm detayları da ele alacağız; böylece neler olduğunu, nelerin gerçekleşmesi gerektiğini ve FastAPI uygulamalarını kendi başınıza (kendi server'larınızla da) nasıl deploy edebileceğinizi anlayacaksınız. 🤓
+Bu **Deployment** kılavuzunun ilerleyen bölümlerinde size tüm detayları da öğreteceğim; böylece neler olduğunu, nelerin gerçekleşmesi gerektiğini ve FastAPI uygulamalarını kendi başınıza, kendi server'larınızla da nasıl deploy edebileceğinizi anlayacaksınız. 🤓
* [Hypercorn](https://hypercorn.readthedocs.io/): diğer özelliklerin yanında HTTP/2 ve Trio ile uyumlu bir ASGI server.
* [Daphne](https://github.com/django/daphne): Django Channels için geliştirilmiş ASGI server.
* [Granian](https://github.com/emmett-framework/granian): Python uygulamaları için bir Rust HTTP server.
-* [NGINX Unit](https://unit.nginx.org/howto/fastapi/): NGINX Unit, hafif ve çok yönlü bir web uygulaması runtime'ıdır.
## Sunucu Makinesi ve Sunucu Programı { #server-machine-and-server-program }
Burada, `fastapi` komutunu kullanarak ya da `uvicorn` komutunu doğrudan çalıştırarak worker process'lerle Uvicorn'u nasıl kullanacağınızı göstereceğim.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Container kullanıyorsanız (örneğin Docker veya Kubernetes ile), bununla ilgili daha fazlasını bir sonraki bölümde anlatacağım: [Container'larda FastAPI - Docker](docker.md).
* `openapi_version`: Kullanılan OpenAPI specification sürümü. Varsayılan olarak en günceli: `3.1.0`.
* `summary`: API'nin kısa özeti.
* `description`: API'nizin açıklaması; markdown içerebilir ve dokümanlarda gösterilir.
-* `routes`: route'ların listesi; bunların her biri kayıtlı *path operations*'lardır. `app.routes` içinden alınırlar.
+* `routes`: Uygulamadan gelen route'lar; `app.routes` içinden alınır. FastAPI, kayıtlı *path operations*'ları toplamak için bunları kullanır; eklenen router'lardan gelenler de dahildir.
-/// info | Bilgi
+/// tip | Teknik Detaylar
+
+`app.routes` daha alt seviyede bir route ağacıdır. Yalnızca son `APIRoute` objelerini değil, FastAPI'nin dahili olarak eklenen router'lar için kullandığı aday route'ları da içerebilir.
+
+Yine de `app.routes`'i `get_openapi()`'ye geçebilirsiniz. FastAPI, etkili path operation'ları toplamak için bu route ağacını gezecektir.
+
+///
+
+/// note | Bilgi
`summary` parametresi OpenAPI 3.1.0 ve üzeri sürümlerde vardır; FastAPI 0.99.0 ve üzeri tarafından desteklenmektedir.
Bu durumda **FastAPI**'de bu özelliği `separate_input_output_schemas=False` parametresiyle kapatabilirsiniz.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`separate_input_output_schemas` desteği FastAPI `0.102.0` sürümünde eklendi. 🤓
### Uygulamanızı deploy edin (opsiyonel) { #deploy-your-app-optional }
-İsterseniz FastAPI uygulamanızı [FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com)'a deploy edebilirsiniz; eğer henüz yapmadıysanız gidip bekleme listesine katılın. 🚀
-
-Zaten bir **FastAPI Cloud** hesabınız varsa (bekleme listesinden sizi davet ettiysek 😉), uygulamanızı tek bir komutla deploy edebilirsiniz.
+FastAPI uygulamanızı tek bir komutla [FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com)'a deploy edebilirsiniz. 🚀
<div class="termy">
</div>
+CLI, FastAPI uygulamanızı otomatik olarak algılar ve cloud'a deploy eder. Giriş yapmadıysanız, kimlik doğrulama sürecini tamamlamak için tarayıcınız açılır.
+
Hepsi bu! Artık uygulamanıza bu URL'den erişebilirsiniz. ✨
#### FastAPI Cloud hakkında { #about-fastapi-cloud }
///
* `app` dizini her şeyi içerir. Ayrıca boş bir `app/__init__.py` dosyası olduğu için bir "Python package" (bir "Python module" koleksiyonu) olur: `app`.
-* İçinde bir `app/main.py` dosyası vardır. Bir Python package'in (içinde `__init__.py` dosyası olan bir dizinin) içinde olduğundan, o package'in bir "module"’üdür: `app.main`.
+* İçinde bir `app/main.py` dosyası vardır. Bir Python package’in (içinde `__init__.py` dosyası olan bir dizinin) içinde olduğundan, o package’in bir "module"’üdür: `app.main`.
* Benzer şekilde `app/dependencies.py` dosyası da bir "module"’dür: `app.dependencies`.
* `app/routers/` adında bir alt dizin vardır ve içinde başka bir `__init__.py` dosyası bulunur; dolayısıyla bu bir "Python subpackage"’dir: `app.routers`.
* `app/routers/items.py` dosyası `app/routers/` package’i içinde olduğundan bir submodule’dür: `app.routers.items`.
Kullanıcılarla ilgili *path operation*’ları, kodun geri kalanından ayrı tutmak istiyorsunuz; böylece düzenli kalır.
-Ancak bu hâlâ aynı **FastAPI** uygulaması/web API’sinin bir parçasıdır (aynı "Python Package" içinde).
+Namun bu hâlâ aynı **FastAPI** uygulaması/web API’sinin bir parçasıdır (aynı "Python Package" içinde).
Bu module için *path operation*’ları `APIRouter` kullanarak oluşturabilirsiniz.
Örneği basit tutmak için uydurma bir header kullanıyoruz.
-Ancak gerçek senaryolarda, entegre [Security yardımcı araçlarını](security/index.md) kullanarak daha iyi sonuç alırsınız.
+Namun gerçek senaryolarda, entegre [Security yardımcı araçlarını](security/index.md) kullanarak daha iyi sonuç alırsınız.
///
* `dependencies` module’ünü bul (`app/routers/dependencies.py` gibi hayali bir dosya)...
* ve oradan `get_token_header` function’ını import et.
-Ama o dosya yok; bizim dependency’lerimiz `app/dependencies.py` dosyasında.
+Namun o dosya yok; bizim dependency’lerimiz `app/dependencies.py` dosyasında.
Uygulama/dosya yapımızın nasıl göründüğünü hatırlayın:
/// note | Teknik Detaylar
-Aslında içeride, `APIRouter` içinde tanımlanan her *path operation* için bir *path operation* oluşturur.
+Router ana uygulamaya dahil edildiğinde FastAPI, orijinal `APIRouter`’ı ve içindeki `APIRoute`’ları etkin tutar.
-Yani perde arkasında, her şey tek bir uygulamaymış gibi çalışır.
+Bu da, özel (custom) `APIRouter` ve `APIRoute` alt sınıflarının, router dahil edildikten sonra da işleyişe katılabileceği anlamına gelir.
///
/// tip | İpucu
-Router’ları dahil ederken performans konusunda endişelenmeniz gerekmez.
+Router’ları dahil ederken performans konusunda endişelenmeyin.
-Bu işlem mikrosaniyeler sürer ve sadece startup sırasında olur.
+Bu mekanizma hafif olacak ve her request'e ek yük bindirmeyecek şekilde tasarlanmıştır.
Dolayısıyla performansı etkilemez. ⚡
* `get_token_header` dependency’si.
* `418` response’u. 🍵
-Ancak bu sadece bizim uygulamamızdaki o `APIRouter` için geçerlidir; onu kullanan diğer kodlar için değil.
+Namun bu sadece bizim uygulamamızdaki o `APIRouter` için geçerlidir; onu kullanan diğer kodlar için değil.
Dolayısıyla örneğin diğer projeler aynı `APIRouter`’ı farklı bir authentication yöntemiyle kullanabilir.
/// note | Çok Teknik Detaylar
-**Not**: Bu oldukça teknik bir detay; büyük ihtimalle **direkt geçebilirsiniz**.
+Not: Bu, muhtemelen doğrudan atlayabileceğiniz oldukça teknik bir detaydır.
---
`APIRouter`’lar "mount" edilmez; uygulamanın geri kalanından izole değildir.
-Çünkü *path operation*’larını OpenAPI şemasına ve kullanıcı arayüzlerine dahil etmek istiyoruz.
+Bunun nedeni, onların *path operation*’larını OpenAPI şemasına ve kullanıcı arayüzlerine dahil etmek istememizdir.
-Onları tamamen izole edip bağımsız şekilde "mount" edemediğimiz için, *path operation*’lar doğrudan eklenmek yerine "klonlanır" (yeniden oluşturulur).
+FastAPI, orijinal router’ları ve *path operation*’ları etkin tutar; istekleri işlerken ve OpenAPI üretirken router prefix’lerini, dependency’leri, tag’leri, responses’ları ve diğer metaverileri birleştirir.
///
$ fastapi dev app/main.py
```
-Ama o zaman her `fastapi` komutunu çalıştırdığınızda doğru yolu hatırlayıp geçirmeniz gerekir.
+Namun o zaman her `fastapi` komutunu çalıştırdığınızda doğru yolu hatırlayıp geçirmeniz gerekir.
Ayrıca, diğer araçlar uygulamayı bulamayabilir; örneğin [VS Code Eklentisi](../editor-support.md) veya [FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com). Bu yüzden `pyproject.toml` içinde `entrypoint` kullanmanız önerilir.
router.include_router(other_router)
```
-`router`’ı `FastAPI` uygulamasına dahil etmeden önce bunu yaptığınızdan emin olun; böylece `other_router` içindeki *path operation*’lar da dahil edilmiş olur.
+Bunu, `router`’ı `FastAPI` uygulamasına dahil etmeden önce de sonra da yapabilirsiniz. FastAPI, `other_router` içindeki *path operation*’ları yönlendirmeye (routing) ve OpenAPI’ye yine dahil eder.
+
+Aynı şey, router’lara daha sonra eklenen *path operation*’lar için de geçerlidir. Önceden yapılmış dahil etme üzerinden de görünür olurlar.
+
+/// warning | Teknik Detaylar
+
+Bir router’ı dahil ettikten sonra `router.routes`’i doğrudan değiştirmekten kaçının. FastAPI, router dahilini canlı (live) kabul eder; bu nedenle orijinal router ve içindeki route’lar, yönlendirme ve OpenAPI üretiminin bir parçası olarak kalır.
+
+Route ve router eklemek için path operation decorator’ları ve `.include_router()` gibi belgelenmiş API’leri kullanın.
+
+`router.routes`’i, route tanımlarını ve dahil edilmiş router’ları barındırabilen daha alt seviye bir route ağacı olarak düşünün; bunu nihai *path operation*’ların düz bir listesiymiş gibi kullanmaktan kaçının.
+
+///
{* ../../docs_src/body_multiple_params/tutorial004_an_py310.py hl[28] *}
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`Body`, `Query`, `Path` ve daha sonra göreceğiniz diğerleriyle aynı ek validasyon ve metadata parametrelerine de sahiptir.
Ancak, ek body parametreleri tanımladığınızda olduğu gibi, `item` anahtarı olan bir JSON ve onun içinde modelin içeriğini beklemesini istiyorsanız, `Body`'nin özel parametresi olan `embed`'i kullanabilirsiniz:
```Python
-item: Item = Body(embed=True)
+item: Annotated[Item, Body(embed=True)]
```
yani şöyle:
}
```
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`images` key’inin artık image object’lerinden oluşan bir list içerdiğine dikkat edin.
{* ../../docs_src/body_nested_models/tutorial007_py310.py hl[7,12,18,21,25] *}
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`Offer`’ın bir `Item` list’i olduğuna, `Item`’ların da opsiyonel bir `Image` list’ine sahip olduğuna dikkat edin.
Bir **request** body tanımlamak için, tüm gücü ve avantajlarıyla [Pydantic](https://docs.pydantic.dev/) modellerini kullanırsınız.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Veri göndermek için şunlardan birini kullanmalısınız: `POST` (en yaygını), `PUT`, `DELETE` veya `PATCH`.
/// note | Not
-This is supported since FastAPI version `0.115.0`. 🤓
+Bu özellik FastAPI'nin `0.115.0` sürümünden itibaren desteklenmektedir. 🤓
///
<img src="/img/tutorial/cookie-param-models/image01.png">
</div>
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Tarayıcıların cookie'leri özel biçimlerde ve arka planda yönetmesi nedeniyle, **JavaScript**'in cookie'lere erişmesine kolayca izin vermediğini aklınızda bulundurun.
///
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Cookie'leri tanımlamak için `Cookie` kullanmanız gerekir, aksi halde parametreler query parametreleri olarak yorumlanır.
///
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
**Tarayıcılar cookie'leri** özel şekillerde ve arka planda işlediği için, **JavaScript**'in onlara dokunmasına kolayca izin **vermezler**.
///
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Bu örnekte uydurma özel header'lar olan `X-Key` ve `X-Token` kullanıyoruz.
# `yield` ile Dependency'ler { #dependencies-with-yield }
-FastAPI, işini bitirdikten sonra <dfn title='bazen "exit code", "cleanup code", "teardown code", "closing code", "context manager exit code" vb. olarak da adlandırılır'>ek adımlar</dfn> çalıştıran dependency'leri destekler.
+FastAPI, işini bitirdikten sonra <dfn title='bazen "çıkış kodu", "temizleme kodu", "sökme kodu", "kapatma kodu", "bağlam yöneticisi çıkış kodu" vb. olarak da adlandırılır'>ek adımlar</dfn> çalıştıran dependency'leri destekler.
Bunu yapmak için `return` yerine `yield` kullanın ve ek adımları (kodu) `yield` satırından sonra yazın.
end
```
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Client'a yalnızca **tek bir response** gönderilir. Bu, error response'lardan biri olabilir ya da *path operation*'dan dönen response olabilir.
Sonra da bu değerleri içeren bir `dict` döndürür.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
FastAPI, `Annotated` desteğini 0.95.0 sürümünde ekledi (ve önermeye başladı).
Bu şekilde paylaşılan kodu bir kez yazarsınız ve onu *path operation*'larda çağırma işini **FastAPI** halleder.
-/// check | Ek bilgi
+/// tip | İpucu
Dikkat edin: Bunu "register" etmek ya da benzeri bir şey yapmak için özel bir class oluşturup **FastAPI**'ye bir yere geçirmeniz gerekmez.
{* ../../docs_src/dependencies/tutorial005_an_py310.py hl[23] *}
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Dikkat edin, *path operation function* içinde yalnızca tek bir bağımlılık tanımlıyoruz: `query_or_cookie_extractor`.
from backend.main import app
```
-### Path ile `fastapi dev` { #fastapi-dev-with-path }
+### Path ile veya `--entrypoint` CLI seçeneğiyle `fastapi dev` { #fastapi-dev-with-path-or-with-entrypoint-cli-option }
Dosya path'ini `fastapi dev` komutuna da verebilirsiniz; hangi FastAPI app objesini kullanacağını tahmin eder:
$ fastapi dev main.py
```
-Ancak `fastapi` komutunu her çağırdığınızda doğru path'i geçmeyi hatırlamanız gerekir.
-
-Ayrıca, [VS Code Eklentisi](../editor-support.md) veya [FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com) gibi başka araçlar da onu bulamayabilir; bu yüzden `pyproject.toml` içindeki `entrypoint`'i kullanmanız önerilir.
-
-### Uygulamanızı Yayınlayın (opsiyonel) { #deploy-your-app-optional }
-
-İsterseniz FastAPI uygulamanızı [FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com)'a deploy edebilirsiniz; henüz katılmadıysanız gidip bekleme listesine yazılın. 🚀
-
-Zaten bir **FastAPI Cloud** hesabınız varsa (bekleme listesinden sizi davet ettiysek 😉), uygulamanızı tek komutla deploy edebilirsiniz.
-
-Deploy etmeden önce giriş yaptığınızdan emin olun:
-
-<div class="termy">
+Veya `fastapi dev` komutuna `--entrypoint` seçeneğini de geçebilirsiniz:
```console
-$ fastapi login
-
-You are logged in to FastAPI Cloud 🚀
+$ fastapi dev --entrypoint main:app
```
-</div>
+Ancak `fastapi` komutunu her çağırdığınızda doğru path'i veya entrypoint'i geçmeyi hatırlamanız gerekir.
+
+Ayrıca, [VS Code Eklentisi](../editor-support.md) veya [FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com) gibi başka araçlar da onu bulamayabilir; bu yüzden `pyproject.toml` içindeki `entrypoint`'i kullanmanız önerilir.
-Ardından uygulamanızı deploy edin:
+### Uygulamanızı Yayınlayın (opsiyonel) { #deploy-your-app-optional }
+
+İsterseniz FastAPI uygulamanızı [FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com)'a tek komutla deploy edebilirsiniz. 🚀
<div class="termy">
</div>
+CLI, FastAPI uygulamanızı otomatik olarak algılar ve buluta deploy eder. Giriş yapmadıysanız, kimlik doğrulama işlemini tamamlamak için tarayıcınız açılır.
+
Bu kadar! Artık uygulamanıza o URL üzerinden erişebilirsiniz. ✨
## Adım Adım Özetleyelim { #recap-step-by-step }
/items/foo
```
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Bir "path" genellikle "endpoint" veya "route" olarak da adlandırılır.
* path `/`
* <dfn title="bir HTTP GET methodu"><code>get</code> operation</dfn> kullanarak
-/// info | `@decorator` Bilgisi
+/// note | `@decorator` Bilgisi
Python'daki `@something` söz dizimi "decorator" olarak adlandırılır.
{* ../../docs_src/metadata/tutorial004_py310.py hl[21,26] *}
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
-Tag'ler hakkında daha fazlası için: [Path Operation Configuration](path-operation-configuration.md#tags).
+Tag'ler hakkında daha fazlası için: [Path Operation Yapılandırması](path-operation-configuration.md#tags).
///
<img src="/img/tutorial/path-operation-configuration/image02.png">
-## Response description { #response-description }
+## Response Açıklaması { #response-description }
`response_description` parametresi ile response açıklamasını belirtebilirsiniz:
{* ../../docs_src/path_operation_configuration/tutorial005_py310.py hl[18] *}
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`response_description` özellikle response’u ifade eder; `description` ise genel olarak *path operation*’ı ifade eder.
///
-/// check | Ek bilgi
+/// tip | İpucu
OpenAPI, her *path operation* için bir response description zorunlu kılar.
{* ../../docs_src/path_params_numeric_validations/tutorial001_an_py310.py hl[1,3] *}
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
FastAPI, 0.95.0 sürümünde `Annotated` desteğini ekledi (ve bunu önermeye başladı).
{* ../../docs_src/path_params_numeric_validations/tutorial002_py310.py hl[7] *}
-Namun şunu unutmayın: `Annotated` kullanırsanız bu problem olmaz; çünkü `Query()` veya `Path()` için fonksiyon parametresi default değerlerini kullanmıyorsunuz.
+Ancak şunu unutmayın: `Annotated` kullanırsanız bu problem olmaz; çünkü `Query()` veya `Path()` için fonksiyon parametresi default değerlerini kullanmıyorsunuz.
{* ../../docs_src/path_params_numeric_validations/tutorial002_an_py310.py *}
* `lt`: `l`ess `t`han
* `le`: `l`ess than or `e`qual
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`Query`, `Path` ve ileride göreceğiniz diğer class'lar ortak bir `Param` class'ının alt class'larıdır.
Bu durumda, `item_id` bir `int` olarak tanımlanır.
-/// check | Ek bilgi
+/// tip | İpucu
Bu sayede, fonksiyon içinde hata denetimi, kod tamamlama vb. konularda editör desteğine kavuşursunuz.
{"item_id":3}
```
-/// check | Ek bilgi
+/// tip | İpucu
Dikkat edin: fonksiyonunuzun aldığı (ve döndürdüğü) değer olan `3`, string `"3"` değil, bir Python `int`'idir.
Aynı hata, şu örnekte olduğu gibi `int` yerine `float` verirseniz de ortaya çıkar: [http://127.0.0.1:8000/items/4.2](http://127.0.0.1:8000/items/4.2)
-/// check | Ek bilgi
+/// tip | İpucu
Yani, aynı Python tip tanımıyla birlikte **FastAPI** size veri doğrulama sağlar.
<img src="/img/tutorial/path-params/image01.png">
-/// check | Ek bilgi
+/// tip | İpucu
Yine, sadece aynı Python tip tanımıyla **FastAPI** size otomatik ve interaktif dokümantasyon (Swagger UI entegrasyonuyla) sağlar.
{* ../../docs_src/query_params_str_validations/tutorial002_an_py310.py hl[1,3] *}
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
FastAPI, 0.95.0 sürümünde `Annotated` desteğini ekledi (ve önermeye başladı).
Diyelim ki artık bu parametreyi istemiyorsunuz.
-Bazı client’lar hâlâ kullandığı için bir süre tutmanız gerekiyor, ama dokümanların bunu açıkça <dfn title="kullanımdan kalkmış, kullanmamanız önerilir">deprecated</dfn> olarak göstermesini istiyorsunuz.
+Bazı client’lar hâlâ kullandığı için bir süre tutmanız gerekiyor, ama dokümanların bunu açıkça <dfn title="kullanımdan kalkmış, kullanmamanız önerilir">kullanımdan kalkmış</dfn> olarak göstermesini istiyorsunuz.
O zaman `Query`’ye `deprecated=True` parametresini geçin:
{* ../../docs_src/query_params_str_validations/tutorial015_an_py310.py hl[5,16:19,24] *}
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Bu özellik Pydantic 2 ve üzeri sürümlerde mevcuttur. 😎
Bu durumda, fonksiyon parametresi `q` isteğe bağlı olur ve varsayılan olarak `None` olur.
-/// check | Ek bilgi
+/// tip | İpucu
Ayrıca, **FastAPI** path parametresi olan `item_id`'nin bir path parametresi olduğunu ve `q`'nun path olmadığını fark edecek kadar akıllıdır; dolayısıyla bu bir query parametresidir.
İstemcinin upload edeceği dosyaları `File` kullanarak tanımlayabilirsiniz.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Upload edilen dosyaları alabilmek için önce [`python-multipart`](https://github.com/Kludex/python-multipart) yükleyin.
-Bir [virtual environment](../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan, aktive ettiğinizden ve ardından paketi yüklediğinizden emin olun. Örneğin:
+Bir [Sanal ortam](../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan, aktive ettiğinizden ve ardından paketi yüklediğinizden emin olun. Örneğin:
```console
$ pip install python-multipart
{* ../../docs_src/request_files/tutorial001_an_py310.py hl[9] *}
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`File`, doğrudan `Form`’dan türeyen bir sınıftır.
FastAPI'de **form field**'larını tanımlamak için **Pydantic model**'lerini kullanabilirsiniz.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Form'ları kullanmak için önce [`python-multipart`](https://github.com/Kludex/python-multipart)'ı yükleyin.
-Bir [virtual environment](../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan, onu etkinleştirdiğinizden ve ardından paketi kurduğunuzdan emin olun. Örneğin:
+Bir [Sanal ortam](../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan, onu etkinleştirdiğinizden ve ardından paketi kurduğunuzdan emin olun. Örneğin:
```console
$ pip install python-multipart
`File` ve `Form` kullanarak aynı anda hem dosyaları hem de form alanlarını tanımlayabilirsiniz.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Yüklenen dosyaları ve/veya form verisini almak için önce [`python-multipart`](https://github.com/Kludex/python-multipart) paketini kurun.
JSON yerine form alanlarını almanız gerektiğinde `Form` kullanabilirsiniz.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Formları kullanmak için önce [`python-multipart`](https://github.com/Kludex/python-multipart) paketini kurun.
Örneğin OAuth2 spesifikasyonunun kullanılabileceği ("password flow" olarak adlandırılan) yollardan birinde, form alanları olarak bir `username` ve `password` göndermek zorunludur.
-<dfn title="spesifikasyon">Spesifikasyon</dfn>, alanların adının tam olarak `username` ve `password` olmasını ve JSON değil form alanları olarak gönderilmesini gerektirir.
+<dfn title="spesifikasyon">spesifikasyon</dfn>, alanların adının tam olarak `username` ve `password` olmasını ve JSON değil form alanları olarak gönderilmesini gerektirir.
`Form` ile `Body` (ve `Query`, `Path`, `Cookie`) ile yaptığınız aynı konfigürasyonları tanımlayabilirsiniz; validasyon, örnekler, alias (örn. `username` yerine `user-name`) vb. dahil.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`Form`, doğrudan `Body`'den miras alan bir sınıftır.
/// warning | Uyarı
-Bir *path operation* içinde birden fazla `Form` parametresi tanımlayabilirsiniz, ancak JSON olarak almayı beklediğiniz `Body` alanlarını da ayrıca tanımlayamazsınız; çünkü bu durumda request'in body'si `application/x-www-form-urlencoded` ile encode edilmiş olur.
+Bir *path operation* içinde birden fazla `Form` parametresi tanımlayabilirsiniz, ancak JSON olarak almayı beklediğiniz `Body` alanlarını da ayrıca tanımlayamazsınız; çünkü bu durumda request'in body'si `application/json` yerine `application/x-www-form-urlencoded` ile encode edilmiş olur.
Bu **FastAPI**'ın bir kısıtlaması değildir, HTTP protokolünün bir parçasıdır.
{* ../../docs_src/response_model/tutorial002_py310.py hl[7,9] *}
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`EmailStr` kullanmak için önce [`email-validator`](https://github.com/JoshData/python-email-validator) paketini kurun.
Bu örnekte sorun olmayabilir; çünkü password’ü gönderen kullanıcı zaten aynı kişi.
-Ancak aynı modeli başka bir *path operation* için kullanırsak, kullanıcının password’lerini her client’a gönderiyor olabiliriz.
+Namun aynı modeli başka bir *path operation* için kullanırsak, kullanıcının password’lerini her client’a gönderiyor olabiliriz.
/// danger
}
```
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Ayrıca şunları da kullanabilirsiniz:
`status_code` parametresi, HTTP status code'u içeren bir sayı alır.
-/// info | Bilgi
+/// note | Bilgi
Alternatif olarak `status_code`, Python'un [`http.HTTPStatus`](https://docs.python.org/3/library/http.html#http.HTTPStatus)'ı gibi bir `IntEnum` da alabilir.
///
-/// info | Bilgi
+/// note | Bilgi
OpenAPI 3.1.0 (FastAPI 0.99.0’dan beri kullanılıyor), **JSON Schema** standardının bir parçası olan `examples` için destek ekledi.
* `File()`
* `Form()`
-/// info | Bilgi
+/// note | Bilgi
Bu eski OpenAPI’ye özel `examples` parametresi, FastAPI `0.103.0` sürümünden beri `openapi_examples` olarak kullanılıyor.
JSON Schema’daki bu yeni `examples` alanı, OpenAPI’de başka yerlerde kullanılan (yukarıda anlatılan) metadata’lı `dict` yapısından farklı olarak **sadece örneklerden oluşan bir `list`**’tir.
-/// info | Bilgi
+/// note | Bilgi
OpenAPI 3.1.0, JSON Schema ile bu yeni ve daha basit entegrasyonla yayımlandıktan sonra bile bir süre, otomatik dokümantasyonu sağlayan araç Swagger UI OpenAPI 3.1.0’ı desteklemiyordu (5.0.0 sürümünden beri destekliyor 🎉).
## Çalıştırın { #run-it }
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
The [`python-multipart`](https://github.com/Kludex/python-multipart) paketi, `pip install "fastapi[standard]"` komutunu çalıştırdığınızda **FastAPI** ile birlikte otomatik olarak kurulur.
Ancak `pip install fastapi` komutunu kullanırsanız, `python-multipart` paketi varsayılan olarak dahil edilmez.
-Elle kurmak için bir [virtual environment](../../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan, onu aktive ettiğinizden emin olun ve ardından şununla kurun:
+Elle kurmak için bir [Sanal ortam](../../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan, onu aktive ettiğinizden emin olun ve ardından şununla kurun:
```console
$ pip install python-multipart
<img src="/img/tutorial/security/image01.png">
-/// check | Authorize butonu!
+/// tip | Authorize butonu!
Artık parıl parıl yeni bir "Authorize" butonunuz var.
Bu örnekte **OAuth2**’yi, **Password** flow ile, **Bearer** token kullanarak uygulayacağız. Bunu `OAuth2PasswordBearer` sınıfı ile yaparız.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
"Bearer" token tek seçenek değildir.
Göreli URL kullandığımız için, API’niz `https://example.com/` adresinde olsaydı `https://example.com/token` anlamına gelirdi. Ama API’niz `https://example.com/api/v1/` adresinde olsaydı, bu kez `https://example.com/api/v1/token` anlamına gelirdi.
-Göreli URL kullanmak, [Behind a Proxy](../../advanced/behind-a-proxy.md) gibi daha ileri kullanım senaryolarında bile uygulamanızın çalışmaya devam etmesini garanti etmek açısından önemlidir.
+Göreli URL kullanmak, [Bir Proxy Arkasında](../../advanced/behind-a-proxy.md) gibi daha ileri kullanım senaryolarında bile uygulamanızın çalışmaya devam etmesini garanti etmek açısından önemlidir.
///
Birazdan gerçek path operation’ı da oluşturacağız.
-/// info | Teknik Detaylar
+/// note | Teknik Detaylar
Eğer çok katı bir "Pythonista" iseniz, `token_url` yerine `tokenUrl` şeklindeki parametre adlandırma stilini sevmeyebilirsiniz.
**FastAPI**, bu dependency’yi OpenAPI şemasında (ve otomatik API dokümanlarında) bir "security scheme" tanımlamak için kullanabileceğini bilir.
-/// info | Teknik Detaylar
+/// note | Teknik Detaylar
**FastAPI**, bir dependency içinde tanımlanan `OAuth2PasswordBearer` sınıfını OpenAPI’de security scheme tanımlamak için kullanabileceğini bilir; çünkü bu sınıf `fastapi.security.oauth2.OAuth2`’den kalıtım alır, o da `fastapi.security.base.SecurityBase`’den kalıtım alır.
///
-/// check | Ek bilgi
+/// tip | İpucu
Bu dependency sisteminin tasarımı, hepsi `User` modeli döndüren farklı dependency'lere (farklı "dependable"lara) sahip olmamıza izin verir.
Şifrelenmiş değildir; yani herkes içeriğindeki bilgiyi geri çıkarabilir.
-Ancak imzalanmıştır. Bu yüzden, sizin ürettiğiniz bir token'ı aldığınızda, gerçekten onu sizin ürettiğinizi doğrulayabilirsiniz.
+Namun imzalanmıştır. Bu yüzden, sizin ürettiğiniz bir token'ı aldığınızda, gerçekten onu sizin ürettiğinizi doğrulayabilirsiniz.
Bu şekilde, örneğin 1 haftalık süre sonu (expiration) olan bir token oluşturabilirsiniz. Sonra kullanıcı ertesi gün token ile geri geldiğinde, kullanıcının hâlâ sisteminizde oturum açmış olduğunu bilirsiniz.
</div>
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
RSA veya ECDSA gibi dijital imza algoritmaları kullanmayı planlıyorsanız, `pyjwt[crypto]` bağımlılığı olan `cryptography` kütüphanesini kurmalısınız.
Username: `johndoe`
Password: `secret`
-/// check | Ek bilgi
+/// tip | İpucu
Kodun hiçbir yerinde düz metin password "`secret`" yok; sadece hash'lenmiş hâli var.
* `instagram_basic` Facebook / Instagram tarafından kullanılır.
* `https://www.googleapis.com/auth/drive` Google tarafından kullanılır.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
OAuth2’de bir "scope", gerekli olan belirli bir izni ifade eden basit bir string’dir.
* Opsiyonel `client_id` (bu örnekte ihtiyacımız yok).
* Opsiyonel `client_secret` (bu örnekte ihtiyacımız yok).
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`OAuth2PasswordRequestForm`, `OAuth2PasswordBearer` gibi **FastAPI**’ye özel “özel bir sınıf” değildir.
)
```
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`**user_dict` için daha kapsamlı bir açıklama için [**Extra Models** dokümantasyonundaki ilgili bölüme](../extra-models.md#about-user-in-dict) geri dönüp bakın.
{* ../../docs_src/security/tutorial003_an_py310.py hl[58:66,69:74,94] *}
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Burada `Bearer` değerine sahip ek `WWW-Authenticate` header’ını döndürmemiz de spesifikasyonun bir parçasıdır.
Bu, [JSON Lines Akışı](stream-json-lines.md) ile benzerdir ancak tarayıcılar tarafından yerel olarak desteklenen [`EventSource` API'si](https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/API/EventSource) ile `text/event-stream` formatını kullanır.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
FastAPI 0.135.0'da eklendi.
Bir veri dizisini “akış” olarak göndermek istediğiniz durumlar olabilir; bunu **JSON Lines** ile yapabilirsiniz.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
FastAPI 0.134.0 ile eklendi.
Bir JSON dizisine (Python list eşdeğeri) çok benzer; ancak öğeler `[]` içine alınmak ve araya `,` konmak yerine, her satırda **bir JSON nesnesi** vardır; bunlar yeni satır karakteri ile ayrılır.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
Önemli nokta, uygulamanız her satırı sırayla üretebilirken, istemcinin de önceki satırları tüketmeye devam edebilmesidir.
## `TestClient` Kullanımı { #using-testclient }
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`TestClient` kullanmak için önce [`httpx`](https://www.python-httpx.org)'i kurun.
Backend'e veri geçme hakkında daha fazla bilgi için (`httpx` veya `TestClient` kullanarak) [HTTPX dokümantasyonu](https://www.python-httpx.org)'na bakın.
-/// info | Bilgi
+/// note | Not
`TestClient`'ın Pydantic model'lerini değil, JSON'a dönüştürülebilen verileri aldığını unutmayın.
projects / thirdparty / fastapi / fastapi.git / commitdiff
